Werk voor (uitgeprocedeerde) asielzoekers in Nederland?

Deze week belde een bezorgde burger die een uitgeprocedeerde asielzoeker in zijn eigen huis opvangt naar het Landelijk Ongedocumenteerden Steunpunt. Deze man, ondernemer, snapt Nederland niet: ‘Waarom krijgt mijn gast niet een tijdelijke vergunning, waardoor hij kan bewijzen wat hij waard is? Als hij binnen een bepaalde periode werk kan vinden, laat hem dan blijven! Ik wil hem graag in dienst nemen, maar dat durf ik nu niet. En ik ken wel meer ondernemers die op zoek zijn naar gemotiveerde werknemers.’

Duitse werkgevers zitten met hetzelfde probleem. Zij hebben moeite om hun vacatures op te vullen, en vragen de politiek meer ruimte om asielzoekers als werknemers te kunnen behouden. Zelfs in Bundesland Beieren, waar de weerstand tegen asielzoekers hoog is, vragen werkgevers aan de Federale overheid om asielzoekers die bij hen werken niet uit te zetten. Zij zouden makkelijker een status als arbeidsmigrant moeten kunnen krijgen. Kan Nederland wat leren van de discussie in Duitsland?

De werkloosheid in Nederland is vergelijkbaar met die in Duitsland: 3,7% van de beroepsbevolking is momenteel werkloos, in Duitsland is dat 3,5%. Ook in Nederland hebben werkgevers moeite om geschikte en gemotiveerde werknemers te vinden. In tegenstelling tot Duitsland, waar asielzoekers gestimuleerd worden om te werken, is het voor asielzoekers in Nederland moeilijk om werk te vinden – zij moeten eerst zes maanden wachten, en werkgevers hebben toestemming van het UWV nodig. Uitgeprocedeerde asielzoekers in Nederland mogen helemaal niets doen, terwijl in Duitsland ook uitgeprocedeerde asielzoekers mogen werken of studeren zolang ze niet uitzetbaar zijn. Net zoals in Duitsland kunnen asielzoekers niet zomaar een status als arbeidsmigrant krijgen. Uit deze vergelijking blijkt dat ook Nederlandse werkgevers waarschijnlijk ruimte zien voor aanpassing het arbeidsmarktbeleid voor asielmigranten.

Voor asielzoekers is het belangrijk als zij meer mogen werken. Uit onderzoek[1] blijkt dat gedwongen nietsdoen leidt tot passiviteit, meer risico op trauma’s en minder kans op succesvolle integratie. Nietsdoen maakt bovendien ook de terugkeer moeilijker als asielzoekers afgewezen worden: na langdurige gedwongen passiviteit is het moeilijk om energie op te brengen voor een nieuwe start in het herkomstland. Bovendien: terugkeer met opgeheven hoofd is veel makkelijker dan terugkeer als looser.

Als hulpverleners aan uitgeprocedeerde asielzoekers schreven we daarom een Manifest[2], waarin we pleiten voor recht op (vrijwilligers) werk en studie. Het is belangrijk dat de wettelijke belemmeringen opgeheven worden, zeker in het kader van de nieuwe landelijke BBB (Bed-Bad-Brood)-regeling waarin begeleiding van uitgeprocedeerden naar duurzaam perspectief centraal staat. We verwijzen daarbij ook naar het Duitse asielsysteem, waar onuitzetbare asielzoekers een Duldung krijgen. Met deze Duldung houden zij recht op sobere opvang en blijven zo in beeld. Ook mogen zij (onder voorwaarden) studeren en werken. Als zij langdurig onuitzetbaar blijken, kan hun verblijf uiteindelijk gelegaliseerd worden. Daarbij weegt de mate van integratie mee. Maar ook al worden zij misschien toch uitgezet, dan was hun tijd in Europa niet voor niets. Doordat zij hun veerkracht konden behouden, zal het hen minder zwaar vallen een nieuwe start te maken in hun herkomstland.

Zowel de Duitse Duldung, als de nieuwe Duitse regels voor toelating als arbeidsmigrant lijken ook in Nederland de moeite van het overwegen waard.

[1] C.J. Laban, Dutch study Iraqi asylum seekers. Impact of a long asylum procedure on health and health related dimensions among Iraqi asylum seekers in the Netherlands. An epidemi-ological study. Proefschrift Vrije Universiteit Amsterdam, 2010.

ACVZ Verloren tijd, mei 2015

[2] http://iedereen-aandeslag.nl/manifest/

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s